Zgodnie z torującym sobie drogę zwyczajem międzynarodowym stosuje się małe nakrycie. Wygląda ono tak: widelec z lewej, nóż zaś z prawej strony talerza, łyżka do zupy i łyżeczka deserowa poprzecznie u góry, a obok nich, po prawej stronie, kieliszek (każdy).

Oczywiście istnieje jeszcze wiele możliwości. Może jako przystawka zostaną podane szparagi zawijane w szynce. Świadczy o tym mały nóż po stronie prawej i mały widelec po lewej, oba na zewnątrz; jak widać, nie przewiduje się omletu, do niego bowiem wystarczyłby widelec. Głównym daniem ma być pieczeń, a na końcu deser, jedzony łyżeczką deserową. Między przystawką a głównym daniem mogłaby być podana zupa w filiżance; wtedy często kładzie się łyżkę na spodku. Do głównego dania podaje się wino, a do deseru szampana.

Sztućce raz podniesione nie mogą znaleźć się znowu na obrusie. Nie można też opierać ich o brzeg talerza trzonkami, ponieważ wtedy sos mógłby łatwo spłynąć na obrus.Podczas przerwy w jedzeniu, trzeba siedzieć z rękami opartymi o brzeg stołu, sztućce muszą leżeć mniej więcej poziomo na talerzu skierowane ku środkowi. Sztućce skrzyżowane na pustym talerzu informują o chęci nabrania czegoś jeszcze. Nóż i widelec ułożone obok siebie trzonkami skierowanymi w prawo, nieco ku jedzącemu, sygnalizują, że jedzenie zostało zakończone.
Łyżkę wkłada się do ust wąskim końcem (zasada ta nie obowiązuje w Anglii). Wyjątek stanowi łyżka okrągła, którą można wkładać jej lewym brzegiem. Widelec wprowadza się do ust nie głębiej niż dwie trzecie długości jego zębów. Nóż nie może dotykać warg. Łyżeczkę do kawy lub herbaty trzyma się w filiżance tylko na czas krót-ki, potrzebny do zamieszania. Potem kładzie się ją skośnie na spodeczku po stronie prawej.
Sztućce ułożone na talerzu równolegle do siebie informują, że zakończono to danie i można zabrać talerz. Taki układ sztućców ma znaczenie praktyczne. Wyszkolona obsługa podaje i zabiera talerze zawsze z prawej strony. Zabierając talerz, chwyta się go kciukiem tuż przy nożu i przechyla trochę w prawo, aby przeciwdziałać zsunięciu się sztućców.

Jeżeli liczne elementy nakrycia znajdują się z prawej i lewej strony, a także na talerzu, używa się ich w kolejności, zaczynając od zewnątrz ku środkowi; jeżeli zaś są na stoliku pomocniczym – od góry ku dołowi. Sztućcami do nakładania potraw inaczej posługuje się kelner, a inaczej samoobsługujący się gość. Szczególnie chętnie naśladuje on czynności kelnera, trzymającego w jednej ręce i widelec, i łyżkę, przenoszącego nimi na talerz zraz, pieczeń, a potem – odsunąwszy lekko palcem łyżkę od widelca — polewającego pieczeń sosem. Jedną ręką taką czynność może wykonać jedynie zawodowy kelner. Gość, któremu nie nałożono potrawy na talerz, nabiera ją z postawionego przed nim albo na dodatkowym stoliku półmiska, sztućcami trzymanymi w obu rękach. W odróżnieniu od kelnera ma on przecież obie ręce wolne.

Wylany płyn jest osuszany tak szybko i dyskretnie, jak to jest możliwe, i przykrywany serwetką przez państwa domu, a w restauracji przez obsługę. Jeżeli z talerza, łyżki lub widelca coś spadnie na obrus, podnosi się to możliwie niepostrzeżenie i umieszcza w jakimś naczyniu, dokąd trafiają i inne resztki jedzenia, albo na brzegu własnego talerza.

Kiedy na podłogę spadnie coś, co mogłoby ją bardzo poplamić, trzeba powiedzieć o tym dyskretnie gospodarzowi albo kelnerowi. Jeżeli ocenia się, że szkoda jest niewielka, np. gdy spadła okruszyna pieczywa, nie zwraca się na to uwagi. Natomiast kiedy szkoda jest znaczna, np. została stłuczona waza albo coś z zastawy szklanej, gość proponuje gospodarzowi pokrycie straty. Następuje to nie przy stole, ale przed pożegnaniem. W restauracji jej właściciel ocenia, czy domagać się odszkodowania, czy też przejść nad sprawą do porządku dziennego. W najgorszym wypadku można skorzystać z ubezpieczenia, jeżeli się je posiada.

Kilka miłych słów o jedzeniu należy się każdemu, kto je przygotował. Musi to być zrobione bardzo delikatnie. Dawniej prawiono komplementy, często przesadzone, dzisiaj ludzie są bardziej wyczuleni i taka emfatyczna pochwała może być źle przyjęta. W każdym przypadku nie należy powtarzać powszechnie używanych frazesów.

Róg serwetki rozpostartej na kolanach można dyskretnie wsunąć pod pasek, ponieważ łatwo zsuwa się ona na podłogę. Jeżeli jednak tak się zdarzy, że upadnie na podłogę, prosi się kelnera o drugą. W domu prywatnym można podnieść serwetkę i albo korzystać z niej nadal, albo – zależnie od okoliczności – poprosić o nową. Jeżeli gospodarz dostrzeże leżącą serwetkę, podaje bez słowa inną.

Po posiłku serwetkę składa się i kładzie na stole tylko wtedy, gdy w rodzinie lub pensjonacie jada się przez kilka dni na tym samym miejscu. Tam, gdzie posiłek spożywa się tylko raz, np. w restauracji, luźno złożoną serwetkę pozostawia się z lewej strony talerza. Serwetkę z bibułki też kładzie się obok talerza, a nie, jak dawniej, na nim. Serwetka nie powinna służyć do wycierania ust, a jedynie do ich osuszenia, zwłaszcza przed piciem.

Pani lub pan domu daje znak do rozpoczęcia jedzenia, oni także inicjują wstawanie od stołu. Zależnie od sytuacji jest to bardziej oficjalne lub swobodniejsze. Dawniej po przyjęciu częstowano mokką – i to nie przy stole, ale w innym pokoju. Sygnał do przejścia do niego dawała pani domu, wstając i zapraszając na mokkę. Wtedy można też było palić.

Dzisiaj większą popularnością cieszy się kawa z ekspresu. Przyjaciele i dobrzy znajomi delektują się nią, pozostając przy stole, na którym oczywiście nie ma już brudnych talerzy, salaterek ani półmisków. W Niemczech kontrowersyjna jest sprawa używania wykałaczek przy stole. Przewagę mają przeciwnicy takiego zachowania. Sprawa wygląda zupełnie inaczej we Włoszech i we Francji. Tam wykałaczki stoją na stole i nikomu nie przeszkadza ich używanie. W każdym przypadku staramy się korzystać z nich dyskretnie, zasłaniając usta ręką.
Jeżeli kobieta chciałaby szybko poprawić makijaż warg, może to zrobić, nie wstając od stołu. Panuje tu zasada: im szybciej i dyskretniej, tym lepiej.

Inne poprawki makijażu – od przypudrowania nosa po odświeżenie tuszu na rzęsach – powinno się robić z dala od stołu, w toalecie. Niedopuszczalne jest również wyciąganie grzebienia i poprawianie fryzury. Gdy ktoś sobie pofolgował i najadł się do granic możliwości, nie powinien rozluźniać paska ani rozpinać spodni lub marynarki. Jeśli już się nie da inaczej, trzeba przynajmniej uważać, żeby tego nie dostrzeżono.

Przemówienie przy stole powinien wygłaszać tylko ten, kto ma talent krasomówczy. Nieporadna mowa albo wręcz stękanie powoduje zakłopotanie i przemawiającego, i słuchaczy. „Mówić zwięźle zawsze nieźle!”

Chociaż poruszanymi właściwie pałeczkami można chwycić pojedyncze ziarnka ryżu, w krajach azjatyckich bierze się często miseczkę z ryżem do ręki, zbliża ją do ust i ryż raczej zgarnia się niż go wybiera. Natomiast mięso, ryby i warzywa wyjmuje się pałeczkami z licznych talerzyków, postawionych na stole. Kto chciałby w chińskiej restauracji jeść pałeczkami, powinien o tym powiedzieć od razu przy zamawianiu potrawy. Dostanie wtedy miseczkę z ryżem zamiast talerza, z którego je się nożem i widelcem. Z płaskiego talerza trudno jest jeść pałeczkami.

Zupę podaje się w małych, bardzo głębokich czarkach, a je porcelanową łyżką. Dim sums, małe duszone albo smażone kawałki ciasta z nadzieniem, chwyta się pałeczkami i albo bierze w całości do ust, albo odgryza się część. Wielkie naleśniki jada się tylko widelcem, pałeczkami jest to trudne. Jeżeli są spieczone, trzeba się nawet posłużyć nożem. Nie unosi się talerza ani z przodu, ani z tyłu. Aby wybrać resztki zupy, można talerz lekko odchylić od siebie. Zupę podaną w filiżance je się łyżką. Resztę można wypić, kiedy filiżanka jest bardzo mała i pozostał w niej sam płyn.

Kawałek kiełbasy bierze się z półmiska widelcem i obiera ze skórki, używając noża i widelca. Z miękkiej wędliny, np. pasztetowej albo kiełbasy do smarowania, odcina się nożem plasterek (nie wyciąga się zawartości z osłonki). Parówki można jeść ręką na piknikach, w restauracji korzysta się z noża i widelca.

Ogon wykręca się prawą ręką. Jeżeli podczas tego nie oddzieli się jelito, wyciąga się je ostrożnie po oderwaniu nożem części pancerza i rozcięciu grzbietu. Po oddzieleniu trzew od pancerza, tzw. masło rakowe je się łyżeczką albo widelcem.

Rosół rakowy pije się z filiżanki albo je łyżką z talerza. Szczypce homarów podawane są zwykle już przygotowane, tak że mięso z pancerza można wydobyć widelcem. Odnóża łamie się albo ukręca w stawach i wysysa. Z odciętego ostrym nożem ogona wyjmuje się mięso, wprowadzając widelec między pancerz a jego zawartość i uciskając nim od tyłu do góry. Pancerz należy mocno przytrzymać nożem.

Dawniej panowała zasada, że suche ciasteczka, np. wszelkie rurki, bierze się ręką, odłamując mały fragment z kawałka leżącego na talerzu. Jest jednak całkiem dopuszczalne jedzenie suchej babki piaskowej za pomocą widelca. Podobnie bierze się w rękę drobne suche ciasteczka, ale nie małe ciasteczka powleczone kleistą polewą. Jak wszystkie nadziewane ciastka także torty jada się widelcem.

Kawałki okrągłych ciast lub tortów mają kształt klina. Je się je począwszy od jego wierzchołka, a kończąc na „podstawie”. Nie jest najładniej robić odwrotnie, nie jest to jednak poważne uchybienie dobrych zwyczajów. Nie podaje się ciasta w foremce, w której było pieczone.

Słodkie przetwory do smarowania oraz miód wyjmuje się przygotowaną do tego łyżką ze słoika lub innego naczynia, w których postawiono je na stole. Nie wybiera się ich ani własną łyżeczką do kawy, ani nożem. Masę do smarowania kładzie się od razu na przygotowany chleb lub bułkę. Nie wymaga się, jak to było dawniej, aby najpierw umieścić lepką słodycz na brzegu talerza. W przypadku miodu byłaby to brzydka, lepiąca się masa. Oczywiście rozsmarowuje się nożem, a nie łyżką. Jada się je widelcem lub łyżką. Łyżka i widelec stanowią nakrycie do potraw mącznych.
Małże ugotowane we wrzątku, podane na miseczce, je się ręką,
albo za pomocą opróżnionej muszelki, używanej jako małe szczypce. Pierwszego małża można uwolnić od muszli widelcem. Puste muszle odkłada się na specjalnie przygotowany talerz na odpadki. Na końcu wrzątek można wybrać łyżką. Podaje się go także oddzielnie w filiżance.

Jabłka i gruszki dzieli się nożykiem do owoców na ćwiartki lub ósemki, obiera je po kawałku, trzymając w ręce albo widelcem. Pomarańcze obiera się nożem, mandarynki ręką. Banan bierze się w lewą rękę, nacina nożem u góry i ściąga skórkę tak daleko, żeby owoc wysunął się na talerz. Potem odcina się plasterek po plasterku. Jeżeli banan jest dłuższy niż średnica talerza, przed obieraniem kroi go się na pół.
Winogrona odrywa się pojedynczo. Grejpfrut zwykle podaje się przekrojony na pół. Jeżeli zostanie podany w całości, nie kroi się go nożem wzdłuż, lecz w poprzek na dwie części (wzdłuż równika). Soczysty miąższ posypuje się cukrem – albo nie – i wyjada łyżeczką. Służą do tego także specjalne łyżeczki o niemal spiczastym ostrzu. Brzoskwinie, morele i in. obiera się nożykiem do owoców – albo nie obiera — i po wyjęciu pestki dzieli na części. Jeżeli trzeba, z wiśni i mira- belek łyżeczką wyjmuje się pestki na talerz. To samo odnosi się do winogron. Śliwki rozłamuje się i wyjmuje pestkę. Do owoców otwieranych ręką podaje się zawsze miseczkę z wodą do obmycia palców.
Nakrycie do owoców kładzie się nad talerzem, z trzonkami skierowanymi w przeciwne strony, tak aby można było wziąć nóż w prawą rękę, a widelec w lewą.

Odpowiedź na pytanie, czy pasztety jada się tylko widelcem, czy też i widelcem, i nożem, co zależy od rodzaju pasztetu. – Jeżeli nie ma czego kroić, a tak jest zazwyczaj, nie korzysta się z noża. Małe paszteciki są podawane do czerwonego barszczu, bulionu, do wina albo piwa; je się je, trzymając w ręku.

Pralinami częstuje się wprost z pudełka, a osoba częstowana wyjmuje je palcami. Praliny bywają także pakowane w torebki z papieru albo celofanu. Z taką torebką nie chodzi się między gośćmi, raczej praliny wsypuje się do czarki. Z niej goście wyjmują je ręką, oczywiście nie przebierając. Nie są do tego potrzebne żadne szczypczyki. Owoce kandyzowane, a zwłaszcza drobne ciasteczka, przeważnie są bardzo lepkie, a do tego zbyt duże, by można było włożyć je do ust na raz. Dlatego podaje się do nich małe widelczyki. Do owoców kandyzowanych podaje się drewniane albo plastykowe wykałaczki.

Ryż i podobne miękkie, drobnoziarniste potrawy jada się widelcem, a mleko z ryżem albo kaszkę – łyżką. W chińskich albo indonezyjskich restauracjach do potraw z ryżu podaje się często widelce i łyżki. Używa się ich, gdy się nie umie lub nie chce jeść pałeczkami.
Liście zielonej sałaty nakłuwamy widelcem albo na niego nawijamy. Krojenie sałaty, dawniej niedopuszczalne, jest obecnie całkowicie dozwolone, a w przypadku pewnych jej gatunków nawet nieuniknione. Sosu z sałaty nie wybiera się łyżką, ani nie wypija.
Talerzyk na sałatę stawia się po lewej stronie talerza głównego. Jeżeli obsługa przynosi ją przed pozostałymi potrawami, nic nie można zarzucić temu, że się ją przestawi na środek i zje oddzielnie. Kiedyś sałatę można było dotykać jedynie widelcem. Od czasu, kiedy ostrze noża nie rdzewieje, większe liście można kroić nożem. Ślimaki podobnie jak udka żabie oraz ptaki śpiewające nie są w Polsce jadane, ale we Francji i we Włoszech pojawiają się jeszcze często na stole. Dlatego powinno się wiedzieć, jak się z nimi obchodzić.

Jeżeli na stole znajdują się miseczki do płukania palców, można to rozumieć jako zachętę do jedzenia palcami delikatnego drobiu, np. kurcząt lub przepiórek. Gdy do ust dostaną się fragmenty kostek, trzeba możliwie dyskretnie przenieść je widelcem na brzeg talerza. W małych restauracjach albo na zabawach na świeżym powietrzu można takiego soczystego kurczaka jeść, trzymając w palcach. Jeżeli to możliwe, nie należy trzymać połówki kury obiema rękami. Oddziela się raczej skrzydełka lub udka i trzyma je w jednej ręce.

Jarzyn, ze szparagami włącznie, nie kroi się nożem, ale jeśli po trzeba dzieli widelcem. Można się natknąć na stwardniałe fragmenty. Groch nasuwa się na leżący płaski widelec i nim (część wklęsła) przenosi się go do ust. Inaczej postępuje Anglik. Wciska on groch między zęby widelca i kieruje do ust widelec częścią wypukłą do góry.

Kanapki z serem je się nożem i widelcem, bułeczki z serem bierze się w rękę. Jeżeli przygotowuje się kanapkę samemu, używa się do tego tylko noża, smarując chleb masłem i nakładając ser nożem.

Kawy ani herbaty nie można „siorbać”, ale cichutko pić małymi łykami. Nie należy przy tym odchylać i zginać małego palca do góry, jest to bowiem bardzo nieelegancko. Nieeleganckie jest również dmuchanie, aby kawę lub herbatę ostudzić. Jeżeli do napojów dosypało się cukru, włożyło cytrynę lub dolało mleka albo rumu, miesza się je tylko tak długo, jak to jest niezbędne. Robi się to cicho, bez stukania o brzegi naczynia. Łyżeczkę, używaną do mieszania, odkłada się na spodek. Nie zostawia się jej w filiżance, nie oblizuje ani nie opiera o brzeg naczynia.

Osoba krojąca ziemniaki nożem nie popełnia dzisiaj żadnego błędu. Przecież np. pieczone ziemniaki, inaczej trudno byłoby rozdrobnić. Poza tym dzisiejsze noże nie psują smaku ziemniaka. Jeżeli do potrawy dodano delikatny sos, dzielenie widelcem gotowanych ziemniaków ułatwi nasączenie ich sosem. Ziemniaki rozdrobnione widelcem wchłaniają więcej sosu niż krojone. Bez wątpienia coś jest w dobrej radzie: jeżeli w grę wchodzą delikatne sosy, smakosze sięgają raczej do widelca.