Istnieją jeszcze osoby wywodzące się ze szlachty, które uważają, że pochodzenie zobowiązuje ich do nienagannego wykonywania obowiązków w każdym zawodzie. Są wielkie rody, jeszcze obecnie dające przykład swym wyróżniającym się wysiłkiem na rzecz społeczeństwa, aby podtrzymywać chwałę nazwiska w blasku nadanym przez któregoś z przodków.

Jakiś pan Iksiński, zarządzający obecnie radiostacją, zasługuje na szacunek tych wszystkich, którym jego aktualna praca przynosi pożytek, niezależnie od uznania za pełnienie kiedyś funkcji np. ministra. Ale już jego syn musi wyłącznie własną pracą zdobywać uznanie, szacunek lub nawet wielki szacunek. Każdego Iksińskiego rafinującego żytniówkę w majątku swoich przodków, ocenia się tak samo jak innego mającego gorzelnię, wyłącznie na podstawie osobistych kwalifikacji i jakości produktu. Teoretycznie mogą one odpowiadać kwalifikacjom zarządcy albo nawet kwalifikacjom wielkiego antenata. W żadnym jednak przypadku posiadacz nazwiska Iksińskich nie może oczekiwać uznania, szacunku, a nawet hołdu tylko dlatego, że jego przodek przed wiekami zrobił coś dobrego dla Polski.

Tytułowano również żony, stąd były: „pani radczyni”, „pani inżynierowa”, „pani mecenasowa” albo „pani doktorowa”.
Dopiero jednak wraz z postępującą emancypacją kobiet bardzo powoli torowała sobie drogę zasada, aby współmałżonkę tylko wtedy przedstawiać tytułem, jeżeli prawa do tego nabyła własną pracą na uczelni lub w urzędzie.

Obecnie coraz bardziej hołduje się zasadzie „kto rezygnuje z autorytetu formalnego, ten zyskuje na autorytecie osobistym”.
Od lat, na życzenie niektórych osób, rezygnuje się także z tytułowania w życiu prywatnym i towarzyskim. Tytuły zachowują oczywiście swoje znaczenie tam, gdzie ma sens informowanie o czyimś stanowisku (dyrektor naczelny, przewodniczący), zawodzie (notariusz, nauczyciel), albo stopniu akademickim (docent, profesor). Czasem jednak tytułowanie jako informujące, może być potrzebne także w życiu prywatnym i na gruncie towarzyskim.

Mówcy coraz częściej używają zwrotu międzynarodowego „szanowne panie, szanowni panowie” (niem. Sehr geehrte Damen und Herren; fran. Mesdames et Messieurs; ang. Ladies and Gentlemen!). Jeszcze dość powszechnie używanej Formie „moje szanowne panic, moi panowie” zarzuca się, że przetrwała od czasów monarchii i zwrot „moi panowie”, oznaczający pewną podległość, mógłby urazić niektórych słuchaczy. Kto uważa, że mogłoby to być tak odbierane, powinien zaczynać przemówienie od „bardzo szanowne panie, bardzo szanowni panowie, szanowni goście”, a w bardziej zżytym ze sobą towarzystwie – „drodzy goście”.

Kto w wolnym państwie demokratycznym zostaje wybrany na pewne stanowisko z woli wyborców, staje się „primus inter pares” – pierwszym wśród równych. Szacunek dla niego i jego pracy jest jednocześnie szacunkiem dla woli wyborców. Przysługuje mu zatem prawo do pewnego tytułu.

Stosowanie wszystkich przydomków szlacheckich, nie wchodzących w skład nazwiska, pozostawia się do uznania, natomiast na gruncie towarzyskim używa się tytułu jedynie podczas prezentacji.

Katolicki biskup nie powinien się żachnąć, kiedy usłyszy „panie biskupie” zamiast „ekscelencjo” od osoby przywykłej do tytułowania, obowiązującego w Kościele ewangelickim. Czyż skomplikowane reguły zwracania się nie hamują wykonania właściwie zrozumianych zadań instytucji, którym mają służyć ich przedstawiciele?

Jeszcze jedno wyszło teraz zupełnie z mody – nie przenosi się mianowicie nabytego tytułu męża na żonę. Zona profesora jest „panią profesor taką, a taką”, jeżeli sama ma lub miała profesurę w szkole wyższej, w żadnym innym przypadku. Także pan profesor taki, a taki musi sam stać na czele katedry, nie być jedynie mężem pani profesor.

Jeżeli ktoś ma wiele tytułów, pojawia się pytanie, który z nich wybrać w razie wątpliwości. W żadnym przypadku nie wymienia się, ich wszystkich przed nazwiskiem. „Pani profesor docent doktor Kwiecińska-Różańska” w rozmowie zabrzmiałoby okropnie, ale także takie ustawienie tytułów mogłoby być źle zrozumiane. Osoba, do której by się tak zwrócono, mogłaby to odebrać jako kpinę. Jedynie w wymianie listów pisze się taką serię w adresie. W innych przypadkach zamiast pani prof. doc. dr Kwiecińska-Różańska” mówi się: „pani profesor Kwiecińska-Różańska”. Używa się tylko tytułu najważniejszego.

Wyrazem okazania szacunku dla podeszłego wieku jest zwracanie się do starych ludzi tytułem, jaki uzyskali w latach swego rozkwitu. Tylko w tym przypadku dopuszcza się wyjątek od zasady nieprzenoszenia tytułu nabytego przez męża na jego żonę. Nie uwłacza to nam w niczym, a starszemu człowiekowi oszczędzamy podejrzenia, że chcemy go urazić. Włączenie do tego kręgu osób podeszłych wiekiem również przedstawicieli arystokracji dowodzi tylko, że ma się poczucie tego, co było istotne zarówno dawniej, jak i teraz, mianowicie taktu.